مطالعات زیدیه
درباره وبلاگ


سلام به همه دوستان
تلاش اصلی ما در این وبلاگ معرفی تاریخ و میراث فکری زیدیه در فضایی بی‌طرفانه است. البته گاهی اوقات در قالب ویژه‌نامه‌هایی به مذاهب دیگر هم پرداخته می‌شود.

مدیر وبلاگ : محمد حسین کاظمی

عوامل تثبیت و گسترش اسلام در ایران

اکنون بیش از ۱۴۰۰ سال از ورود اسلام به ایران می‌گذرد و اینکه چه عواملی باعث تثبیت و رشد اسلام در ایران بوده است؟ یکی از سؤالاتی است که توجه علاقه‌مندان به تاریخ ایران و حتی تاریخ اسلام را به خود جلب می‌نماید.

این نوشتار تلاش می‌کند تا با بیانی کوتاه و مراجعه به منابع کهن تاریخی و پژوهش‌های جدید برخی از این عوامل را فراروی مخاطبان قرار دهد.

در ابتدا می‌توان گفت آشنایی گسترده مردم ایران با اسلام به قبل از آغاز فتوحات در ایران و اسلام آوردن مردم یمن و بحرین بازمی‌گردد. و در واقع ورود مسلمانان به ایران باعث تسریع این امر شد تا جایی که پس از جنگ قادسیه، ۴ هزار دیلمی با اختیار خود به دین اسلام گرویدند.[۱] البته در همه گیر شدن این دین الهی در ایران عوامل دیگری نیز دخیل بودند.

اوضاع اجتماعی ایران در عهد ساسانی

اوضاع فرهنگی و اجتماعی ایران در عهد ساسانیان و فضای سنگین نظام طبقاتی حاکم بر آن عملاً ایرانیان را برای پذیرش ایدئولوژی جدید مهیا ساخته بود و این فضا به‌گونه‌ای بود که ظهور آیین اسلام پس از ورود مسلمانان در حقیقت مژده رهایی از غلبه اهریمنی نجبا و اهل بیوتات بود که از عهد هرمزد خسرو رقابت‌های قدرت جویانه آن‌ها تمام ایران را به هرج‌ومرج ستیز و آشوب سپرده بود و پادشاهان ساسانی را هم دستخوش نابکاری‌های خویش کرده بود.[۲]

قانون جزیه

تشریع قانون جزیه از زمان پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله)[۳] و استمرار آن در دوره‌های بعد و اختیار مردم سرزمین‌های جدید در پذیرش یا عدم پذیرش اسلام باعث ایجاد نوعی آزادی در میان ایرانیان شد؛ تا در فرصت با تحقیق درباره اسلام بین پذیرش و یا رد آن مخیر باشند. به‌احتمال زیاد همین قانون بود باعث شد حکام محلی پیش خود بپندارند که هر یک بتوانند در قلمرو خود با اعراب مصالحه نمایند.[۴]

احترام به مقدسات ایرانیان

یکی از کارهایی که باعث جذب افراد مختلف می‌شود احترام به اعتقادات و مقدسان آنان است. مسلمانان در ابتدای ورود به ایران نه تنها مردم را به پذیرفتن اسلام وادار نکردند بلکه به مقدسات آنان نیز بی‌احترامی نشد و نمونه بارز این مسئله در عدم تخریب آتشکده‌ها و معابد ایران است.

این معابد تا سال‌ها و قرن‌ها باقی بودند و به فعالیت خود ادامه می‌دادند. در قرن چهارم هجری قمری که بیش از ۳۰۰ سال از ورود اسلام به ایران می‌گذشت آتشکده‌های زرتشتیان در عراق و فارس و کرمان و سیستان و خراسان و آذربایجان و در سراسر ایران برپا بود.[۴]

درنتیجه می‌توان گفت ایرانیان  به‌تدریج و به اختیار خود به دین اسلام گرویدند، وجود پیروان زرتشتی در ایران تا عصر حاضر و آزادی آنان در اجرای مراسم دینی، بهترین دلیل بر نبود اجبار و زور در پذیرش دین اسلام است.

 پی‌نوشت

[۱]. عزالدین على بن اثیر، كامل تاریخ بزرگ اسلام و ایران، ترجمه ابو القاسم حالت و عباس خلیلى، تهران، مؤسسه مطبوعاتى علمى، ۱۳۷۱ش، ج۸، ص۲۷۹.

[۲]. عبدالحسین زرین کوب، تاریخ مردم ایران، تهران: امیرکبیر، چاپ اول، ۱۳۶۸ش، ص۱۲.

[۳]. محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، ج۲۱، ص۲۲۷.

[۴]. عبدالحسین زرین کوب، همان، ۲۱.

[۵]. على بن حسین مسعودى، مروج الذهب، ترجمه‌ پاینده، تهران: علمى فرهنگى، چاپ چهارم، ۱۳۷۰ش، ج ۱، ص ۶۰۳-۶۱۵.


منبع: رهروان ولایت





نوع مطلب : جغرافیا، تاریخ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :