مطالعات زیدیه
درباره وبلاگ


سلام به همه دوستان
تلاش اصلی ما در این وبلاگ معرفی تاریخ و میراث فکری زیدیه در فضایی بی‌طرفانه است. البته گاهی اوقات در قالب ویژه‌نامه‌هایی به مذاهب دیگر هم پرداخته می‌شود.

مدیر وبلاگ : محمد حسین کاظمی


این کتاب به حق از برجسته­‌ترین آثار قاضی نورالله است و در حقیقت ردیه­‌ای است بر کتاب «ابطال نهج الباطل و اهمال کشف العاطل» نوشته فضل بن روزبهان(م 927ق)، که وی کتاب خود را در رد کتاب «نهج الحق و کشف الصدق»

که علامه حلی(م 726ق) آن را به درخواست سلطان محمد خدابنده، بعد از آن­که به مذهب تشیع درآمد به رشته تحریر درآورد، نگاشته شد. بنای علامه حلی در این کتاب معرفی تشیع و بیان نظریات شیعیان به صورت اختصار است که بعد از این مهم به بررسی و نقد عقاید مخالفین می­‌پردازد. لذا علامه حلی با یک مقدمه هدف و انگیزه خود از تألیف کتاب را می­‌گوید. سپس مطالب خود را در قالب هشت مسئله ادراک، نظر، صفات خداوند، نبوت، امامت، معاد، اصول فقه و فقه بیان می­کند.

فضل بن روزبهان کتاب خود را در بعد از خروج از اصفهان و اقامت در کاشان در مدت دو ماه نگاشته است که آغاز آن در ابتدای ربیع الثانی سال909ق و پایان آن در سوم جمادی الثانی همان سال می­‌باشد. فضل بن روزبهان در این کتاب تمام مطالب «نهج الحق و کشف الصدق» را به غیر از خطبه آن نقل کرده و سپس به رد ادله علامه حلی می­‌پردازد.

قاضی نورالله در «احقاق الحق» از روش مناظره بهره می­‌برد. وی در ابتدای کتاب بعد از خطبه خود، خطبه فضل بن روزبهان را به طور کامل نقد می­‌کند. سپس قاضی نورالله در ادامه، کتاب «نهج الحق» را مبنای اصلی قرارمی­‌دهد و مطالب آن‌را مورد به مورد ذیل عنوان «قال المصنف رفع الله درجته» بیان می­‌کند. سپس ردیه­‌های فضل بن روزبهان را تحت عنوان «قال الناصب خفضه الله» ذکر می­‌کند و در ادامه نظرات تفصیلی خود را با عنوان «اقول» بیان می­‌دارد که مبتنی بر استدلات منطقی و تحلیل وقایع تاریخی است و در بیان این استدلال­‌ها استفاده فراوانی از منابع اهل سنت دارد. قاضی نورالله در تألیف این کتاب آنچنان موفق بوده است که بزرگانی چون وحید بهبهانی، میرزای قمی، علامه مجلسی و.... لب به تعریف و تمجید از وی گشوده اند.

ویژگی­های کتاب

-         این کتاب ادله و مدارک و استدلال­‌های عقلی که هر یک از طرفین برای صدق مدعای خود آورده­‌ا‌ند را نقل می­‌کند و سپس به نقد آن می­‌پردازد.

-         مطالب با عبارت­‌های دلنشین و الفاظ فصیح بیان شده که مطابق با مقتضای حال و نوآوری­‌های نیکو می­‌باشد. بطوری‌که خواننده خسته و دل­زده نمی­‌شود.

-         از آیات قرآن، احادیث و ادعیه مأثوره استفاده فراوانی شده است.

-         استفاده از اشعار و امثال و شواهد عرفی موجب جذابیت کتاب گردیده است.

-         خلوص نیت مصنف در تصنیف کتاب و نقد و دفع شبهات آنان نمایان است. و در یکی از نامه­‌هایی که برای میر یوسف علی استرآبادی فرستاده می­‌نویسد: «فقیر نام خود را در تصانیف ننوشته تا قربة الی الله باشد، ایضاً هرگز به کسی از مخالفان اظهار نکرده که آن تصنیف از فقیر است.»

کتاب احقاق الحق در مدت زمان کوتاهی نوشته شد. خود قاضی نورالله در این باره می­‌گوید: «نظم این مرواریدهای زینت بخش در هفت ماه بدون شب به انجام رسید و خستگی زیاد و ضعف قوا و فرسودگی بدن مانع از آن شد که این کار زودتر تمام شود.» و این کتاب در آخر ربیع الاول سال 1014ق به اتمام رسید.


متن این کتاب به همراه تحقیقات مفصل درباره مستدرکات آیات، روایات و مناقب و فضائل معصومین و به­‌همراه تعلیقات آیت الله مرعشی نجفی به همت ایشان در 36 جلد به چاپ رسیده است.

منبع: جستاری در زندگی و آثار قاضی نور الله شوشتری، محمد حسین کاظمی، هادی استهری، فصلنامه علمی-تخصصی تاریخ نو، سال پنجم شماره دهم، بهار 1394، ص 182-180.






نوع مطلب : ویژه‌نامه‌ امامیه، 
برچسب ها : احقاق الحق و ازحاق الباطل، قاضی نورالله شوشتری،
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :