مطالعات زیدیه
درباره وبلاگ


سلام به همه دوستان
تلاش اصلی ما در این وبلاگ معرفی تاریخ و میراث فکری زیدیه در فضایی بی‌طرفانه است. البته گاهی اوقات در قالب ویژه‌نامه‌هایی به مذاهب دیگر هم پرداخته می‌شود.

مدیر وبلاگ : محمد حسین کاظمی

نوشتار حاضر قسمت سوم از مجموعه مطالعات صورت گرفته درباره‌ی زندگی و آثار یحیی بن حسین هارونی می‌باشد که در ادامه فراروی خوانندگان محترم قرار می‌گیرد.




اساتید

هارونی در دوران تحصیل خود از اساتید بزرگی در آمل، بغداد و ری استفاده نمود و از ایشان علومی چون فقه، کلام، حدیث، تاریخ و ... را آموخت.

حسین بن هارون (پدر)

پدر ابوطالب، حسین بن هارون متوفی اواخر قرن چهارم به احتمال زیاد نخستین استاد هارونی می‌باشد. اطلاعات زیادی از زندگی و عقاید حسین بن هارون دانسته نیست. منابع کهن وی را امامی مذهب معرفی کرده‌اند  و حتی نقل شده است پس از آن که احمد و یحیی فرزندان او به مذهب زیدیه گرویدند. احمد با پدر خود به بحث و مجادله می‌پرداخت. البته برخی از محققین در امامی بودن حسین بن هارون تردید دارند.

ابوطالب هارونی احادیث فراوانی را از پدر خود آموخت و در کتاب امالی خود تعداد 94 رواایت از او نقل کرده است.  در این که ابوطالب غیر از حدیث چه علومی را از پدرش آموخته است اطلاعی در دست نیست ولی به احتمال زیاد او مقدمات علوم را نزد پدر آموخته باشد.

ابوالعباس حسنی (353ق)

ابوالعباس احمد بن ابراهیم بن حسن محدث، مورخ، متکلم و فقیه زیدی در قرن سوم و چهارم، در کتاب‌های تراجم خاصه تراجم زیدیه اطلاعات اندکی درباره‌ وی وجود دارد.  ابوالعباس احتمالا بین سال‌های 290-280ق در شهر آمل متولد شده است و نسب او با هشت واسطه به امام حسن مجتبی (ع) می‌رسد.

ابوالعباس نزد پدرش، ناصر اطروش (304ق)، ابو زید علوی (322ق)، ابن عقده (332ق) و ... کسب علم نمود  و علی ابن بلال آملی (قرن چهارم)، ابو عبدالله بن داعی (360ق)، احمد بن حسین هارونی (411ق)، یحیی بن حسین هارونی (424ق) مهم‌ترین شاگردان او هستند.

ابو العبّاس حسنی از دانشمندان طراز اول زیدی در زمانش در ری و بغداد بود و اساساً یکی از مهم‌ترین فقیهان آنان و از مهم‌ترین نشر دهندگان مذهب زیدی و از تئوری پردازان اصلی آنان قلمداد می‌شد که دامنه تأثیر او نه تنها در ری و شمال ایران تا قرن‌ها تداوم داشت بلکه آثارش مستقیم و یا غیر مستقیم به یمن هم رسید و اساساً فقه هادوی را تحت تأثیر عمیق خود قرار داد؛ به نحوی که باید او را مؤسس واقعی مذهب اجتهادی هادوی بدانیم.

ابوالعباس تاثیر زیادی بر زیدیان شمال ایران داشت و سه تن از شاگردان یعنی ابو عبدالله بن داعی (360ق)، احمد بن حسین هارونی (411ق)، یحیی بن حسین هارونی (424ق) در این منطقه به حکومت رسیدند.

ابوالعباس که بعدها نزد زیدیه به خال السیدین (دایی احمد و یحیی) شهرت یافت  تاثیر فراوانی در زندگی برادران هارونی گذاشت و چنان که گذشت وی عامل اصلی گرایش آنان به زیدیه بود. تاثیر پذیری ابوطالب هارونی از استاد خود ابوالعباس حسنی در دو کتاب امالی و الافاده آشکار است و هارونی در کتاب امالی خود 107 روایت از ابوالعباس نقل می‌کند و همچنین در کتاب الافاده نه تنها مطالبی را از استاد خود نقل می‌کند بلکه به لحاظ سبک نوشتاری نیز از وی تبعیت می‌نماید و شاید اگر اختصار کتاب الافاده نبود این اثر پذیری نمود بیشتری داشت.

ابو عبدالله بصری (369ق)

ابوعبدالله حسین بن علی بصری متکلم معتزلی و فقیه حنفی کلام را از ابوعلی بن خلاد بصری و سپس از ابوهاشم جبایی آموخت و مدت زیادی را هم به تحصیل فقه نزد ابوالحسن کرخی سپری کرد. وی در اثر کوشش فراوان توانست از متکلمان زمان خود پیشی بگیرد و ابوالحسن کرخی که استاد فقه ابوعبدالله بود مسائل کلام را به او ارجاع می‌داد.   ابوطالب هارونی پس از ابوالعباس حسنی -به احتمال زیاد این تتلمذ پس از مرگ حسنی رخ داده است- در بغداد نزد او رفت و کلام معتزله را آموخت.

هارونی همچنین مدتی هم نزد قاضی عبدالجبار معتزلی (415ق) به تحصیل کلام معتزلی پرداخت.  وی همچنین از محدث و رجالی صاحب نام اهل سنت، عبدالله بن عدی (365ق) سماع حدیث نمود و 91 روایت از او در امالی خود نقل کرده است. 

 شاگردان

ابوطالب هارونی پس از اتمام تحصیلات خود در آمل، بغداد و ری مدت زمان زیادی را در جرجان به تدریس علوم پرداخت و طالبان علم و دانش در مجلس درس او حاضر می‌شدند که أبو الحسن علی بن عبد الله، السید أبو القاسم الحسنی ، الموفق بالله حسین بن اسماعیل شجری،  قاضی یوسف الخطیب ، محمد بن جعفر الحسنی، علی بن ابی طالب حسنی آملی  و ... از آن جمله می‌باشند.






نوع مطلب : تاریخ، امامان و اندیشوران، 
برچسب ها : حسین بن هارون، ابوالعباس حسنی، ابوعبدالله بصری، ابوطالب هارونی،
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :