مطالعات زیدیه
درباره وبلاگ


سلام به همه دوستان
تلاش اصلی ما در این وبلاگ معرفی تاریخ و میراث فکری زیدیه در فضایی بی‌طرفانه است. البته گاهی اوقات در قالب ویژه‌نامه‌هایی به مذاهب دیگر هم پرداخته می‌شود.

مدیر وبلاگ : محمد حسین کاظمی


ابوطالب یحیی بن حسین بن هارون (424-340ق) معروف الناطق بالحق از علمای صاحب نام زیدی ایران است که آثار مهمی در سنت زیدیه از وی برجامانده است. نوشتار حاضر قسمت دوم از مجموعه مطالعات صورت گرفته درباره‌ی زندگی و آثار این شخصیت مهم و تاثیرگذار می‌باشد که به معرفی کتاب «الافاده فی تاریخ ائمه الساده» می‌پردازد و در ادامه فراروی خوانندگان محترم قرار می‌گیرد.

كتاب الافاده یکی از آثار مهم‌ در تاریخ ‌نگاری زیدیه به شمار می‌آید. هارونی که خود یکی از برجسته‌ترین شاگردان ابوالعباس حسنی بوده است در این کتاب تاثیر فراوانی از کتاب المصابیحِ استاد خود پذیرفته است و به تبعیت از شیوه‌ی حسنی و آملی حوادث تاریخی را در پرتو قیام ائمه زیدیه و فارغ از تسلسل تاریخی حوادث ساماندهی نموده است.

هارونی در این کتاب تنها به ذکر کسانی پرداخته است که در سنت رسمی زیدیه امام شناخته می‌شوند و اساس کار خود در بیان شرح حال امامان مذکور را بر فهرست امامان زیدی که الهادی الی الحق، یحیی بن حسین بن قاسم بن ابراهیم (م298ق) در آغاز کتاب الاحکام خود آن‌ها را ذکر کرده، نهاده است. وی در این کتاب به ذکر اسامی، انساب، اسامی مادران، مدت حکومت، طول عمر، محل دفن و ... ائمه‌ی مذکور می‌پردازد.

هارونی در تالیف کتاب خود به دلیل تشابه در نقل برخی از مطالب احتمالا از کتاب المصابیح سود جسته و به احتمال ضعیف‌تر از منابعی که حسنی و آملی در تالیف کتاب خود بهره برده‌اند، نقل قول کرده است. وی همچنین از فردی به نام ابراهیم بن هلال صابی (متوفی384ق) هم اخباری را نقل می‌کند.

یکی از ویژگی‌های کتاب الافاده اطلاعات جالب توجه هارونی درباره‌ی ابوعبدالله المهدی لدین الله محمد بن حسن حسنی مشهور به ابن داعی است (متوفی360ق) است که نقش مهمی در تکوین مذهب فقهی زیدیه در دیلمان و طبرستان داشته است.  هارونی کتاب خود را با ذکر اخبار او به پایان می‌رساند و با توجه به اینکه هارونی در زمان مرگ ابوعبدالله حدودا بیست ساله بوده این کتاب می‌تواند منبع بسیار مهمی درباره شناخت ابن داعی باشد.

کتاب الافاده در دوره‌های بعد با اقبال مورخان زیدی مواجه شد. افرادی چون ابوسعد محسن بن کرامه بیهقی مشهور به حاکم جشمی (متوفی494ق) در شرح عیون المسائل و جلاء الابصار فی متون الاخبار، عبدالله بن حمزه (متوفی614ق) در الشافی و دیگر آثارش، حمید بن احمد محلی (متوفی653ق) در الحدائق الوردیه فی مناقب ائمه الزیدیه و ابن اسفندیار (قرن7) در تاریخ طبرستان از آن بهره برده‌اند. ابوالحسن علی بن زید بیهقی مشهور به ابن فندق (متوفی565ق) نیز در کتاب لباب الانساب و الالقاب و الاعقاب  (ج1، ص331-327) فصلی با عنوان «فضل فی ذکر السادات الذین خرجوا و تبعهم الناس و ادعوا الامامه» آورده که تلخیصی از کتاب الافاده هارونی است.

این کتاب اولین بار توسط محمد یحیی سالم عزان با تغییر نام اصلی کتاب به الافاده فی تاریخ الائمه الزیدیه تصحیح شد و تعلیقاتی بر آن افزوده گردید. این متن توسط دارالحکمه الیمانیه در شهر صنعا و به سال 1417ق/1996م منتشر شد. پس از آن دو محقق یمنی به نام‌های ابراهیم بن مجدالدین بن محمد المویدی و هادی بن حسن بن هادی الحمزی آن را با عنوان درست الافاده فی تاریخ الائمه الساده تصحیح کردند که توسط مرکز اهل البیت (ع) للدراسات الاسلامیه در شهر صعده و در سال 1422ق/2001م به چاپ رسید.  اخیرا این اثر با تحقیق و تصحیح محمد کاظم رحمتی به همراه مقدمه و یادداشت‌های مفصل و به ضمیمه باب السیر از کتاب کتاب التحریر فی الکشف عن نصوص الائمه النحاریر ابوطالب یحیی بن حسین هارونی توسط مرکز پژوهشی میراث مکتوب در سال 1378ش به زیور طبع آراسته گشته است.





نوع مطلب : تاریخ، آثار مکتوب، امامان و اندیشوران، 
برچسب ها : الافاده فی تاریخ ائمه الساده، ابوطالب هارونی،
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :