مطالعات زیدیه
درباره وبلاگ


سلام به همه دوستان
تلاش اصلی ما در این وبلاگ معرفی تاریخ و میراث فکری زیدیه در فضایی بی‌طرفانه است. البته گاهی اوقات در قالب ویژه‌نامه‌هایی به مذاهب دیگر هم پرداخته می‌شود.

مدیر وبلاگ : محمد حسین کاظمی


این کتاب یکی از مهم‌ترین آثار قاضی نورالله و شاید معروف‌ترین آن‌هاست که به زبان فارسی نگاشته شده است. انگیزه اصلی قاضی نورالله از تألیف این کتاب پاسخگویی به شبهات مخالفین است که مذهب تشیع را ساخته‌وپرداخته صفویان می‌انگاشتند
و برای همین قاضی نورالله، مجالس المومنین را در دوازده مجلس به رشته تحریر درآورد. ایشان در بخش خاتمه کتاب می‌نویسد: «غرض از ... 

تألیف این مجالس اطلاع بر احوال اکابر قدماء و متأخرین فرقه ناجیه و دفع وهم تجدد و عدم تقدم مذهب ایشانست و این مقصود از مجموع مجالس دوازده گانه حاصل می­شود
وی در این کتاب ابتدا به تعریف شیعه می‌پردازد و می‌نویسد: «اما شیعه کسی است که خلیفه به‌حق بعد از پیغمبر (ص) امیرالمؤمنین را داند و سنی کسی است ابوبکر را داند و امامیه اثنی عشریه از شیعه ایدهم الله تعالی جمعی‌اند که قائل به دوازده امامند
 قاضی نورالله بعد از فراغت از تعریف و جغرافیای شیعی به شرح حال مشاهیر شیعیان از صحابه، تابعین، راویان، مجتهدین، حکما، متکلمان، امرا، سلاطین، شعرا و عرفا از زمان گذشته تا زمان معاصر خود می‌پردازد. وی در این کتاب نظر به تمامی شیعیان دارد و بنا بر تعریفی که از تشیع در این کتاب ارائه داده و ملاکی که برای شیعه بودن بیان داشته و هدفش از تألیف این کتاب، که اثبات تشیع از صدر اسلام است می‌گوید: «ما در مواضع این کتاب ذکر مطلق امامیه را منظور داشته‌ایم و مقصود به ذکر امامیه اثنی عشریه نگذاشته‌ایم.» وی در "مجلس ششم" احوال شماری از صوفیه را می‌آورد که تشخیص مذهب این افراد مشکل است و در "مجلس هفتم" شخصیتی چون غزالی که از مشاهیر اهل سنت است، را در زمره شیعیان می‌داند و می­نویسد: «مجمل عقیده او چنانچه تفصیل خواهد یافت این است که در مبادی حال به‌واسطه مصاحبت روسای اهل ضلال از نور ایمان خالی بوده و آخر مؤمن موالی بلکه شیعه اعالی گردیده.»

قاضی نورالله برای اثبات مدعای خود دلایلی را ذکر می‌کند. در ذیل "مجلس هشتم" که در ذکر ملوک و سلاطین است شرح حال کسانی را می‌آورد که در عداوت با شیعیان شهرت دارند. البته خود قاضی نورالله در شرح حال منصور دوانیقی به این مسئله چنین اعتراف می‌کند: «صواب آن بود که نظر به آن عمل عقوبت مآل ]سرکوب و کشتار شیعیان[ که بی‌شبهه طریق عفو و شفاعت حضرت پیغمبر و آل را بر او مسدود ساخته ذکر او را در این کتاب نیاوریم و او را و امثال او را به اهل سنت ارزانی داریم اما چون مبنای کتاب بر رعایت جانب اعتقاد بود مع‌هذا منصور مذکور در مقامی که او را خوف زوال ملک نبود اظهار تشیع قولا وفعلا می‌نمود.» و به نوعی سعی بر دفع شبه کسانی دارد که ممکن است در اثر مطالعه مطالب این کتاب وی را به شیعه تراشی متهم کنند. درواقع این کتاب شرح حال بزرگانی از مسلمانان است که قاضی نورالله بنا بر تعریفی که از تشیع ارائه می‌کند اعتقاد به امامیه [شیعه] بودن آنان دارد. قاضی نورالله همچنان که در شرح حال منصور دوانیقی توضیح می‌دهد، در برخی اوقات افرادی را در زمره شیعیان می‌آورد که ممکن است فقط بخشی از زندگی‌شان شیعه باشند و این مطلب با ساختار و هدف کتاب منافات ندارد بلکه بیان‌گر دقت نظر مؤلف می‌باشد. البته میرزا عبدالله افندی معتقد است که قاضی نورالله در معرفی مشاهیر شیعه افراط و تفریط نموده که این مسئله یکی از انگیزه‌های وی در تألیف کتاب «ریاض العلما و حیاض الفضلا» بوده است. آغاز تألیف کتاب مجالس المومنین بنا بر قول میرزا عبدالله افندی ابتدای رجب 998 ق در شهر لاهور و انتهای آن پنج شنبه 26 ذیقعده سال 1010 ق می‌باشد. افندی خاطر نشان می‌کند دست خط قاضی نورالله را در آخر یکی از نسخ مجالس المومنین دیده است.


منبع: جستاری در زندگی و آثار قاضی نور الله شوشتری، محمد حسین کاظمی، هادی استهری، فصلنامه علمی-تخصصی تاریخ نو، سال پنجم شماره دهم، بهار 1394، ص180-178.




نوع مطلب : ویژه‌نامه‌ امامیه، 
برچسب ها : مجالس المومنین، قاضی نورالله شوشتری،
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :