مطالعات زیدیه
درباره وبلاگ


سلام به همه دوستان
تلاش اصلی ما در این وبلاگ معرفی تاریخ و میراث فکری زیدیه در فضایی بی‌طرفانه است. البته گاهی اوقات در قالب ویژه‌نامه‌هایی به مذاهب دیگر هم پرداخته می‌شود.

مدیر وبلاگ : محمد حسین کاظمی


این مطلب ادامه معرفی کتاب ناصرالدین اسد درباره‌ی مصادر شعرجاهلی است.

باب الرابع: الشک فی الشعر الجاهلی

الفصل الاول: المشکله الهومریه

نویسنده در این فصل شک در شعر کهن را تنها مختص به اشعار جاهلی نمی‌داند و با بررسی الیاد و ادیسه هومر و نحوه‌ی حفظ آن و تلاش‌های که برای آن صورت گرفته می‌پردازد.

 

الفصل الثانی: وضع الشعر الجاهلی و نحله عند الاقدمین

نویسنده در این فصل به بحث درباره وضع و انتحال شعر جاهلی می‌پردازد و آن را مشکل شعر و ادبیات تمام زبان‌ها معرفی می‌کند و همچنین دایره‌ی آن را وسیع‌تر از شعر می‌داند که شامل انساب و اخبار هم می‌شود.

مولف در ادامه موارد متعددی از سرقت‌های شعری که در جاهلیت و صدر اسلام مشخص شده است را مطرح کرده و به بررسی مواردی از آن‌ها می‌پردازد.

 

الفصل الثالث: النحل و الوضع فی الشعر الجاهلی ـ آراء المستشرقین

در این فصل آراء مرجلیوث در مقاله‌ی «اصول الشعر العربی» (1925) را نقل می‌کند ـ او اولین مستشرقی است که به اشعر جاهلیت با دیده تردید نگاه کرده ـ سپس مقاله‌ی شارل جمیز لیال را نقل کرده و به دفاع از میراث شعری عصر جاهلیت می‌پردازد. این فصل با بحث حول مقاله‌ی «بلاد العرب قبل الاسلام» جورجیو لیفی دلافیدا که شعر جاهلی را به عنوان یکی از منابع شناخت بلاد عرب قبل از اسلام می‌داند ادامه می‌دهد و با نگاهی مثبت به صحت اکثر اشعار جاهلی بحث را به پایان می‌رساند.

 

الفصل الرابع: النحل و الوضع فی الشعر الجاهلی ـ آراء العرب المحدثین

در این فصل با توجه به بخش «وضع الشعر» کتاب «تاریخ آداب العرب» مصطفی صادق الرافعی بحث درباره‌ی نحل وضع شعر جاهلی از دیدگاه محققان معاصر را آغاز می‌کند و سپس به بیان مواضع طه حسین که یکی از منتقدان میراث شعری دوران جاهلیت است می‌پردازد و دلایل او را ذکر کرده و پس از آن مطالب منتقدان را نیز بیان می‌کند.

الفصل الخامس: توثیق الرواه و تضعیفهم

این فصل با بررسی دو مدرسه کوفه و بصره آغاز می‌شود. نخست به قدمت مدرسه کوفه در حدیث و فقه و قدمت مدرسه بصره در صرف و نحو اشاره کرده و سپس به بررسی وضعیت حدیث، فقه، لغت و شعر می‌پردازد.

مولف با نقل ابن جنی «اهل الکوفه اعلم بالشعر من اهل البصره» به برتری اهل کوفه در شعر اشاره می‌کند و سپس بیان می‌کند که اهل بصره کوفیان را به وضع شعر متهم می‌کردند.

در ادامه بزرگان دو مدرسه را در نقل اشعار جاهلی معرفی می‌کند و سپس به اخباری که از آنان نقل شده است توجه می‌کند و برخی افراد و اخبار مشکوک را هم مورد بررسی قرار می‌دهد.

 

الباب الخامس: دواوین الشعر الجاهلی

الفصل الاول: دواوین المفرده

مولف در این فصل دیوان امراء القیس و زهیر بن ابی سلمی را مد نظر قرار می‌دهد و مواردی چون اصول روایات شعر و انواع آن و همچنین نسخ متعدد این دیوان‌‌ها را مورد بررسی قرار داده و سعی بر ارزش‌گذاری نسخ دارد. در ادامه نیز قسمت‌هایی از روایت اصمعی از این دو شاعر را نقل کرده و آن را با اشعار منقول دیگران را به دقت مورد مقایسه قرار می‌دهد.  

     

الفصل الثانی: دواوین القبائل

در این فصل 60 دیوان را به نقل از آمدی و 29 دیوان را به نقل از ابن ندیم ذکر کرده و سپس به تاریخچه تدوین دیوان‌ها، اصول و انواع روایت‌ها، نسخ و ارزش روایات آنان می‌پردازد.

 

الفصل الثالث: مختارات

در این فصل 4 مجموعه گلچین اشعار جاهلیت با عنواین المفضیات، الاصمعیات، حماسه ابی تمام و جمهره اشعار العرب را مد نظر قرار داده و به بررسی تعداد اشعار روایات، اسناد، مصادر و همچنین ارزش این نوع از تالیفات پرداخته است.

 

الفصل الرابع: الشعر الجاهلی فی غیر الدواوین

این فصل به آن دسته از اشعار جاهلی اختصاص دارد که در منابعی غیر از دیوان‌های شعر ثبت و ضبط شده است. در ادامه اشعاری که در کتاب نحو سیبویه، کتب لغت مانند اصلاح المنطق و تهذیب الفاظ، تاریخ و سیره؛ سیره ابن هشام و سیره ابن اسحاق، و آثار ادبی مانند البیان و التبیین، الحیوان را مورد بررسی قرار داده و به روایت و اسناد و ارزش آنان پرداخته است.

 

الخاتمه

کتاب دارای یک بخش پایانی به نام خاتمه است که در 20 صفحه خلاصه‌ای از مباحث را به صورت منظم در اختیار خوانندگان قرار می‌دهد.

 

ویژگی‌های نو سنده و کتاب

·        نویسنده تسلط خوبی بر منابع کهن ادبیات، حدیث و تاریخ دارد که در جای جای این اثر نمایان است.

·        نویسنده با پژوهش‌های جدید مستشرقین و محققان عرب آشنایی کامل دارد و در اثر خود از آن‌ها بهره برده است.

·        کتاب از فصل بندی معقول و منطقی بهره می‌برد و نویسنده مطالب خود را به صورت منظم ارائه کرده و ارتباط موضعات و مباحث با هم یک ارتباط منطقی است.

·        نویسنده برای ادعاهای خود دلایل و شواهد زیادی از متون کهن آورده است و از قرآن و احادیث هم برای اثبات سخنان خود بهره برده است.     





نوع مطلب : پژوهش‌های جدید، 
برچسب ها : شعر جاهلی، ناصرالدین اسد،
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :